Brda, jedna z najpiękniejszych rzek w Polsce przecina malowniczo teren gminy
Przechlewo. Na 239 kilometrach Brda ma 43 dopływy i mija 19 jezior.
Jezioro Smołowe , z którego wypływa Brda, leży w środkowej części Pojezierza
Bytowskiego, kilka kilometrów na wschód od Miastka.. Brda kończy swój bieg w
Bydgoszczy, gdzie w dzielnicy Brdyujście wpada do Wisły. Uprawianie kajakarstwa
możliwe jest na 233 kilometrach szlaku wodnego począwszy od jeziora
Pietrzykowskiego Dużego leżącego w pobliżu Miastka.

Gmina Przechlewo wita się z Brdą w okolicach Żołny (214,0 km)
W tej malutkiej wsi sołeckiej na przestrzeni 3 km mija się kolejno 3 mosty
drogowe. Kajakarze muszą uważać na kamieniste dna pod nimi. W okolicy ostatniego
mostu znajduje się mała stanica. Przez następne półtora kilometra Brda płynie
wśród lasów i łąk. Nurt rzeki poprzecinany jest poprzewracanymi drzewami,
widomymi śladami pracowitych bobrów prowadzi do leśnej osady Nowa Brda.
Nowa Brda – osada leśna, jest zwyczajowym miejscem rozpoczynania spływów
kajakowych na terenie gminy Przechlewo.
Osada Nowa Brda przez wiele dziesiątków lat zwana „Papiernią” powstała na pewno
po roku 1696. W tym to roku na zamku w Białej na Litwie, książę Karol Stanisław
Radiwiłł, wydał zezwolenia młynarzowi z Przechlewka Michałowi Szmittowi, aby ten
wystawił rzeką Brdą papiernię wielce w tych stronach potrzebną. We wsi obejrzeć
można pozostałości starego cmentarza z grobem Nehringów-tutejszych papierników.
Tuż przy moście Karola, na skarpie nad Brdą, od 23 sierpnia 2003 roku stoi
kamienny obelisk z inskrypcją: „ Tu, w Nowej Brdzie 23.VII.1953 r. rozpoczął
swoje kajakowe wędrówki ks. Karol Wojtyła Papież Jan Paweł II”.

Na szlaku mijamy najpierw dwa drewniane mosty drogowe a potem jeden żelazny,
kolejowy. Pomiędzy mostami, szczególnie drogowym a kolejowym, trzeba uważać na
kamienne bystrze, łatwo tu o wywrotki. Za mostem kolejowym można zatrzymać się
na urządzonym, dużym , leśnym polu biwakowym (Stanica Nowa Brda).
Kolejne kilometry szlaku to mocno porośnięte wodną roślinnością brzegi tworzące
wąski tunel, przez który przeciska się rzeka. Dalej spotkać można liczne ślady
bobrów i ich żeremia. Na 203,0 kilometrze, z prawej strony spotykamy się z
Modrą, dopływem Brdy. 500 m dalej przy betonowym moście na drodze Przechlewo –
Lipczynek możemy odpocząć na urokliwej, małej stanicy , zwanej przez miejscowych
Folbrykiem (Folbrycht). To tutaj, w rezerwacie Przytoń, rozpoczynamy podróż
górnym, przełomowym odcinkiem Brdy.
Rezerwat „Przytoń” – (18,5 ha) chroni naturalne zbiorowiska leśne z udziałem
buka. Teren ten upodobały sobie bobry i wydry.

Przełom Brdy jest krótki i bardzo malowniczy – są tu liczne bystrza i
płycizny, a strome zbocza porośnięte są stromym lasem. Po chwili rzeka wypływa
na szerokie łąki, jej koryto poszerza się, a nurt staje się leniwy, i juz
niebawem pojawia się most drogowy (199,5 km) na drodze Przechlewo – Koczała,
zwany mostem Garbatym, za którym są zabudowania oraz dogodne miejsce na biwak. W
tym miejscu ze względu na dobre dojście do rzeki, można zakończyć lub rozpocząć
spływ.
Następne kilometry to mniej ciekawy odcinek Brdy, szeroko rozlanej i wolno
płynącej przez podmokłe łąki. Za kolejnym prawym dopływem – rzeką Rudą (199,0
km) widać drewniany niski most Wojciecha (198,0 km). Trzeba się położyć w
kajaku, aby głową nie powalić słabiutkiej konstrukcji. W odległości 3 km od
Przechlewa widoczny jest po prawej rezerwat „Osiedle Kormoranów” (196,5 km), o
powierzchni 20,5 ha.

W rezerwacie „Osiedle Kormoranów” – obejmującym fragment ponad 250 – letniego
lasu bukowego, mają swoje miejsca lęgowe czaple siwe. W 1952 r. gnieździło się
tu również dużo kormoranów, w latach 80 – tych jednak te rzadkie ptaki opuściły
tutejsze okolice.
W pobliżu linii energetycznej jest dobre miejsce postojowe, tzw. „Ziemia
Obiecana”. Most drogowy na trasie Przechlewo – Pakotulsko – Rzeczenica, tzw.
Dolinka (195,0 km) to znak, że niebawem rozpocznie się ciąg jezior i Brda
wpłynie do pierwszego z nich – Szczytna. Na zachodnim brzegu jeziora, w zatoce
po prawej widać pole biwakowe w Pakotulsku, do którego prowadzi od lądu stromy
zjazd piaszczystą leśną drogą. Miejsce jest urocze, z pięknymi wschodami słońca.
Wodę tu można zaczerpnąć ze źródełka.
Obszar krajobrazu chronionego pod nazwą „Okolice Jezior Krępsko i Szczytno z
fragmentami doliny rzeki Brdy” ma powierzchnię 12,5 ha i składa się w 35% z
lasów, a w 7% z wód. Jezioro Szczytno (powierzchnia 645,2 ha, głębokość 22 m,
długość 8,3 km i szerokość 1,6 km) połączone z Jeziorem Krępsko (powierzchnia
377,3 ha, głębokość 31 m, długość 4,2 km i szerokość 1,3 km) oraz poprzecznie do
nich położone Jezioro Szczycienko, wszystkie o bardzo urozmaiconej linii
brzegowej, powstały na dwóch krzyżujących się rynnach polodowcowych. Mijamy po
drodze dwie wyspy oraz po prawej stronie wieś Rzewnica, z ośrodkiem
wypoczynkowym i dużym polem biwakowym w gestii Urzędu Gmina Rzeczenica.
Za cyplem (188,5 km), na przewężeniu jeziora Szczytno, szlak wodny Brdy skręca
na wschód, w lewo, w kierunku niewidocznego przesmyku na jezioro Szczycienko
(187,0 km) (powierzchnia 28 ha, długość 1,7 km, szerokość 0,3 km) i Jezioro
Końskie. Mija się Wyspę Zamkową (Góra Zamkowa), na której od XI do XIII w.
istniał gród, z początku siedziba władców Pomorza, później kasztelania
szczycieńska. Na przeciw wyspy, na lewym brzegu widać Górę Szubieniczą (143 m
n.p.m.), dawne miejsce straceń. Po prawej stronie, między jeziorami Szczytno i
Szczycienko, znaleźć można dogodne miejsce do odpoczynku, zwane „Na Przesmyku”.

Rzeka powoli przechodzi w wąskie i długie Jezioro Końskie (184,5 km)
(powierzchnia 52,5 ha, głębokość 22 m, długość 1,5 km i szerokość 0,3 km) o
wysokich zalesionych brzegach. Przy lejkowatym końcu jeziora (182,5 km), przed
mostem Przechlewo – Człuchów zbudowano, w odległości 1,5 km od wsi, kemping i
pole namiotowe OSiR w Przechlewie. Za mostem Brda płynie wśród podmokłych łąk,
tworząc szerokie rozlewiska. Widać ślady bobrów. Miejscami koryto porośnięte
jest okazałymi, choć uciążliwymi do przepłynięcia wodorostami.
Przed mostem drogowym (176,0 km) między wsiami Jemielno i Płaszczyca stoi stary
dwór zbudowany w 1755 r. przez Piotra Tuchołkę, otoczony pięknym starym parkiem,
w którym rośnie dąb – pomnik przyrody.
Dalej rzeka płynie przez urozmaicone tereny między lasem i pasem łąk. Zaraz za
wsią zaczynają się w skarpie na skraju lasu zdroje oraz bagna, a w pobliżu
Czosnowa znajduje się stanowisko bobrów oraz rzadkiego ptactwa wodnego (traczy,
nurogęsi, gągołów, bąków i zimorodków).

Dalej mija się kolejno most kolejowy (171,5 km) na nieczynnej już trasie
Człuchów – Miastko, rzekę Lipczynkę (171,0 km) – lewy dopływ Brdy, a po 300 m
most drogowy we wsi Sąpolno. Na łące po prawej stronie przed mostem za zgodą
właścicieli można biwakować, podobnie jak nad oddalonym o 200 m czystym,
śródleśnym Jeziorem Sosnowym.
Sąpolno zalicza się do większych wsi w tym rejonie. W osadzie jest stary dwór i
park.
Przez najbliższe 7 km rzeka leniwie płynie wśród łąk i pól w wyżłobionej przez
lodowiec głębokiej rynnie. Przepływa pod drewnianym wąskim mostkiem, tzw. Kozim
(168,5 km) łączącym Konarzyny i Ciecholewy. I to właśnie w tym miejscu rzeka
Brda kończy swój bieg w granicach Gminy Przechlewo wpływając na tereny Gminy
Konarzyny.