Pawłówko

Zabytki architektoniczne z epoki kamiennej (cmentarzysko, grot, oszczepy) świadczą o dawnym zasiedleniu tej okolicy. Nazwa Pawłówko (spotyka się także Cleyne Paulow, Pawlowek, Pawlowko) może świadczyć o tym, że być może istniało tu i Pawłowo. Jest to nazwa dzierżawcza od nazwy osobowej Paweł. Z dokumentu z 1344 roku wiemy, że komtur człuchowski Henryk Ernst nadał Myruschowi (Mirosławowi), Nedanowi i synom Mikołaja dobra „ciągnące się od wsi Krępska, aż do miasta Chojnic, ztąd do puszczy, a ztamtąd do jeziór pod Szczytnem i dalej znów do wsi Krępska”. Pawłówko od dawna składało się z trzech części: dóbr rycerskich, wsi włościańskiej i młyna. W 1871 roku spotyka się tu również osiedle zwane Leśnymi Chałupami (10 zabudowań). W drugiej połowie XVI wieku gospodarowali tutaj na 80 łanach Ciecholewscy herbu Sępia Głowa. Następnymi dziedzicami byli Bornowie oraz Manteufflowie z Olszanowa. W 1885 roku towarzystwo akcyjne z Berlina sprzedało majątek Kundemu ze Słupska za 16 200 marek. Przed II wojną był tu urząd pocztowy, młyn, urząd stanu cywilnego. W ostatnich dniach lutego 1945 roku władze niemieckie zorganizowały tutaj przymusową ewakuację ludności. Część mieszkańców schroniła się w Krasnem kolo Nowej Wsi, by po przejściu frontu powrócić do swoich domów. Tragiczne były losy uciekinierów, których front zastał rozproszonych w okolicach Sławna i Lęborka (9 marca). Żołnierze radzieccy zabrali im cały dobytek , nawet ubrania i buty. Kobiety zgwałcono a wielu mężczyzn zabito. Mężczyzn zabrano do ciężkich robót, natomiast kobiety musiały demontować tory. Po kilku tygodniach niektórym rodzinom pozwolono na powrót do Pawłówka, gdzie Rosjanie zatrudnili ich do pracy w majątkach. 26 lutego wkroczyły do wsi wojska radzieckie 19 Armii 2 Frontu Białoruskiego. (oprac. M.Wikaryjczak „Przechlewo i okolice” wydanie drugie poprawione z 2000 r). Dzisiaj Pawłówko jest wsią sołecką zamieszkałą przez 240 stałych mieszkańców. Pawłówko, które ma za sobą historię jako PGR (1949-1991) jest siedzibą gospodarstwa rolnego duńskiej spółki Poldanor S.A. (od 15.04.1994). Obok produkcji roślinnej spółka prowadzi tutaj fermę tuczu trzody chlewnej i pierwszą w Polsce biogazownię rolniczą (09.06.2005). W skład sołectwa wchodzą jeszcze dwie wsie: Nowiny i Wandzin, obie zagubione w otaczających Pawłówko lasach. Sołtysem wsi jest Pan Tadeusz Buczko.(HF)