Pakotulsko

Odkryto tu zespół osad neolitycznych, horyzontu łużycko-pomorskiego i wczesnośredniowiecznych w dolinie Brdy. Pierwszy raz wzmiankowane jest w dokumentach jako „locus Baketeltz (1341r.). W dokumencie dla Polnicy z 1352 roku pojawia się nazwa Paketlicz. Do II wojny światowej występują inne nazwy: Pakothilsk, (XVI w.), Pakotolsk (XVII w.), Pakodullsk (XVII w.), Packdanzing, Pagdanzig. Wieś (12 łanów) w XV stuleciu była własnością Aleksandra Konarskiego herbu Kolczyk i Macieja Szumana. Za czasów dziedzica Jana Lewalda-Powalskiego (1694r.) mieszkańcy oskarżyli Krystynę Dummer o czary. Pomimo tortur i procesu w Czarnem nie przyznała się do zarzucanych jej czynów. Po próbie wody, która wypadła dla niej niepomyślnie, gdyż nie utonęła(!) wzięto ją ponownie na tortury. W końcu „przyznała się” do czarów, więc spalono ją żywcem na stosie. W 1722 roku Pakotulsko, Koprzywnicę i część Zawady kupił za 14 300 zł major Grabowski. Przed ostatnią wojną był tutaj kościół ewangelicki. W szkole założonej w roku 1891 uczyli: Schneider, Staek, Raddatz. W 1932 r. tutejsze osiedle kormoranów wzięto pod opiekę przyrodniczą. Dopiero 24 lata później ustanowiono „Rezerwat Przyrody Ornitologicznej: Osiedla Kormoranów". (oprac. M.Wikaryjczak „Przechlewo i okolice” wydanie drugie poprawione z 2000 r). Dzisiejsze Pakotulsko jest wsią sołecką zamieszkaną przez 188 stałych mieszkańców. Pięknie tu bo lasy dookoła, rzeka Brda i jez. Szczytno o rzut kamieniem. W rezerwacie przyrody „Osiedle Kormoranów” nie ma już kormoranów, (w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku wybrały inny zakątek Polski) to podglądać można czaple a nad Brdą spotkać dorodnego bobra i jego dokonania w nadrzecznym drzewostanie. Sołtysem jest Pan Henryk Michałowski. (HF)