Odpady komunalne

            Na terenie gminy gospodarka odpadami jest dość dobrze zorganizowana. Według obowiązującego regulaminu Utrzymywania Czystości i Porządku w Gminie każda nieruchomość musi być zaopatrzona w pojemnik do odbioru odpadów komunalnych zmieszanych a jaj właściciel musi posiadać stosowną umowę na wywóz odpadów. W przypadku zabudowy indywidualnej przewiduje się pojedyncze znormalizowane pojemniki o pojemności 60 – 240 l natomiast dla nieruchomości wielorodzinnych przewidziane zostały zbiorcze pojemniki o pojemnościach 660 – 1100 l. Na terenie gminy funkcjonują dwie firmy prywatne prowadzące zbiórkę odpadów komunalnych: Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. (77 – 300 Człuchów, ul. Sobieskiego 11) i Przedsiębiorstwo Usługowo – Handlowe Bernardyna Szydłowska (77 – 320 Przechlewo, ul. Rzeczenicka). Zbiórkę odpadów komunalnych prowadzi także zakład budżetowy gminy – Zakład Gospodarki Komunalnej w Przechlewie, który jako jedyny na przedmiotowym terenie prowadzi selektywną zbiórkę odpadów.

            Gmina Przechlewo dysponuje własnym oddanym do eksploatacji w 1999 roku składowiskiem odpadów komunalnych przyjmującym 3,5 Mg odpadów na dobę. Składowisko posiada wymaganą infrastrukturę oraz aktualne pozwolenia. Przy obecnym strumieniu odpadów czas zakończenia eksploatacji składowiska został określony na 2020 rok, jednakże przewiduje się jego wcześniejsze zamkniecie z powodu włączenia terenu gminy w obszar oddziaływania planowanego do budowy Zakładu Zagospodarowania Odpadów w Nowym Dworze k/Angowic. Administratorem składowiska jest również Zakład Gospodarki Komunalnej w Przechlewie.

            Działający w gminie system selektywnej zbiórki odpadów funkcjonuje od roku 1999, kiedy to zakupiono i rozstawiono pierwsze 41 kompletów pojemników do zbierania szkła oraz tworzywa sztucznego. W kolejnych latach system był sukcesywnie rozbudowywany. Obecnie gmina jest w posiadaniu 64 zestawów pojemników do zbierania odpadów o pojemności 1,1 m³, 1,5 m³, oraz 3,2 m³ wykonanych z tworzywa sztucznego (szkło, tworzywa sztuczne) oraz stalowych z siatki (tworzywa sztuczne). Łącznie w posiadaniu ZGK jest 135 pojemników (w tym 7 pojemników na makulaturę). Odbierane są tylko dwie frakcje odpadów – tworzywa sztuczne i szkło. Pojemniki oznaczone są odpowiednimi kolorami: szkło – zielone, tworzywa sztuczne –żółty i opatrzone wyraźnymi napisami: szkło i plastik. Zorganizowaną zbiórką selektywną objętych jest 95 % mieszkańców gminy. Pojemniki ustawione są w miejscach ogólnodostępnych – przy zabudowie wielorodzinnej w punkcie usytuowania pojemników do zbiórki odpadów komunalnych zmieszanych, a na obszarach o zabudowie indywidualnej w charakterystycznych lokalizacjach: np. przystankach PKS, sklepach, przy dużych skrzyżowaniach.

            Gmina prowadzi również zbiórkę zużytych baterii przy współpracy z organizacją odzysku Reba – łącznie rozstawionych jest 26 pojemników, głównie w punktach handlowych, szkołach i przedszkolach oraz Urzędzie Gminy. W przypadku, gdy pojemniki są umieszczone na terenie nie będącym własnością gminy Przechlewo, zawarte zostały stosowne umowy użytkowania tych gruntów.

            Pojemniki do selektywnej zbiórki eksploatowane są przez Zakład Gospodarki Komunalnej w Przechlewie. Pojemniki utrzymywane są w dobrym stanie technicznym poprzez regularne mycie, konserwację i w razie konieczności naprawę. Odbiór odpadów realizowany jest za pomocą dwóch wyznaczonych do tego celu pojazdów. Pojemniki opróżnia się w zależności od potrzeb 2 – 4 razy w miesiącu. Zebrane odpady przewozi się na gminne składowisko, gdzie po zgromadzeniu większej partii są przekazywane do odzysku lub recyklingu uprawnionym podmiotom.

            Na składowisku odpadów prowadzona jest także wstępna segregacja odpadów komunalnych zmieszanych. Odpady przewożone są na składowisko w celu zdeponowania są wysypywane na samym brzegu kwatery składowej – tam są „przeglądane” przez pracownika składowiska – wysegregowane tą metodą odpady umieszczane są na placu a reszta odpadów spychana jest na kwaterę.

            Celem dostosowania do zapisów ustawy o zużytym sprzęcie elektronicznym postanowiono stworzyć możliwość odbioru odpadów zużytego sprzętu od mieszkańców gminy. W tym celu Zakład Komunalny w 2006 roku uzyskał wymagany numer rejestrowy Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zmianie uległa również decyzja zatwierdzająca program gospodarki odpadami oraz program gospodarki odpadami niebezpiecznymi. Obecnie zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEE) przyjmowany jest na składowisku, pod warunkiem, że jest on kompletny. Taka forma zbiórki niestety nie cieszy się popularnością, a ilość zebranych odpadów jest pomijalna. Ilość powstających tego typu odpadów została oszacowana na 4 – 5 MG/rok.

            Zakład Gospodarki Komunalnej podejmował też próby zorganizowania zbiórki odpadów wielkogabarytowych w systemie objazdowym. Z uwagi na bardzo małe zainteresowanie tą ofertą, zbiórka selektywna tej grupy odpadów została zaniechana. Ilość powstających odpadów wielkogabarytowych na terenie gminy została określona w przedziale 6 – 7 Mg/rok.

            Wszelkie regulacje oraz założenia systemu selektywnej zbiórki odpadów zostały zawarte w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Przechlewo oraz Gminnym planie gospodarowania odpadami dla Gminy Przechlewo. Należy zauważyć, iż zgodnie z powyższymi dokumentami zadanie stworzenia i utrzymania systemu selektywnej zbiórki odpadów przejęła na siebie gmina, a mieszkańcy zostali zobowiązani do segregacji wytwarzanych przez siebie odpadów oraz umieszczania ich w odpowiednich wskazanych pojemnikach. Właściwa praktyka w zakresie gospodarki odpadami promowana jest w gminie podczas zajęć lekcyjnych wśród uczniów, pogadanek organizowanych w ramach spotkań lokalnych społeczności oraz przez ogłoszenia, instrukcje i plakaty.

            Na terenie Gminy powstają również odpady pozostające poza systemem zbiórki, z uwagi na brak możliwości ich zagospodarowania w zorganizowany sposób. Są to m.in. nie zanieczyszczone odpady budowlane (gruz), które zgodnie z prawem są przekazywane przez wytwórców do wykorzystania osobom fizycznym. Szacuje się, że masa tych odpadów zawiera się w przedziale 800 – 1100 Mg/rok. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku odpadów zielonych powstających w trakcie pielęgnacji przydomowych ogrodów, zieleni miejskiej oraz cmentarza – odpady te, wobec braku innej możliwości zagospodarowania są zgodnie z prawem spalane bądź składowane. Szacunkowa masa tych odpadów oscyluje w granicach 390 Mg/rok.

            Pomimo 9 lat ciągłego rozwoju systemu selektywnej zbiórki odpadów w Przechlewie, nie osiągnął on jeszcze zadawalającego poziomu funkcjonalności. Problemy związane z wdrażaniem selektywnej zbiórki odpadów wynikają przede wszystkim z braku odpowiednich środków w budżecie Gminy, niestabilnością cen na rynku surowców wtórnych oraz zmieniającymi się regulacjami prawnymi w tym zakresie. Selektywna zbiórka odpadów na terenach rozproszonej zabudowy nie jest efektywna finansowo. Środki pozyskane ze sprzedaży poszczególnych frakcji odpadów nie rekompensują nawet wydatków związanych z samą bieżącą obsługą systemu. Związane jest to z koniecznością stworzenia mieszkańcom możliwości oddawania posegregowanych odpadów bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów, czyli „za darmo”. Takie podejście stanowi ważny element promocji selektywnej zbiórki – wymierna korzyść finansowa związana z zmniejszoną ilością „płatnych” odpadów zmieszanych jest znaczącą zachętą ekonomiczną dla mieszkańców i stanowi o skuteczności całego systemu.